Het hart geeft voortdurend informatie over de
toestand van het lichaam. Zo kan een verhoogde rustpols
onvoldoende herstel betekenen of aanwijzingen geven over
opkomende infecties (verkoudheden/griepjes). De hartfrequentie is
een goede maatstaf voor de intensiteit van de
trainingsinspanning, omdat er een rechtlijnig verband bestaat
tussen de hartfrequentie en
de intensiteit. Aan de hand van de
rusthartslag, maximale hartslag en hartslag anaėrobe drempel kan
de juiste intensiteit bepaald worden. Met behulp van een
hartslagmeter kun je zo een maximaal rendement halen uit je
trainingen.
Tip: vergeet vooral niet de hartslagmeter rekenmachines
te bekijken. Na het kiezen kunnen de
hartslagwaarden worden veranderd met de scroll-knop of pijltjestoetsen.
Neem enkele dagen voor het opstaan je hartslag op.
Het gemiddelde is dan je rusthartslag. De rusthartslag
zegt veel over je conditie, wordt deze lager dan gaat je
conditie vooruit.
·
Bepaling maximale hartslag
Deze is onafhankelijk van de trainingstoestand! Daalt na
het veertigste levensjaar ongeveer 1 slag per minuut per jaar. Je moet wel goed uitgerust en zelfs niet
lichtjes verkouden zijn.
Via een test
Methode 1: Klinische test door een sportarts.
Voor meer informatie:
Conditietesten.nl. Methode 2: hardlopers.
Normale weersomstandigheden: niet veel wind; temperatuur
in ieder geval hoger dan 20ŗC.
Loop 15 minuten in. Vervolgens 5 minuten intensief, de laatste 20-30 seconden sprintend voluit (het liefst heuvel
op). Dit is dan de maximale hartslag.
Methode 2: wielrenners.
Omstandigheden: een min of meer verkeersvrij parkoers en niet veel
wind.
Fiets 15 minuten in. Vervolgens 5 km vlot/hard, hierna 2,5 km voluit
waarvan de laatste 500 meter sprintend (het liefst heuvel
op). Dit is dan de maximale hartslag.
Via berekening(minder
betrouwbaar)
Niet echt betrouwbaar (er kan een verschil van +/- 15
slagen optreden).
Bij wielrennen moeten er 5 slagen worden afgetrokken.
Methode 1:
220 - leeftijd
Methode 2:
Mannen:
214-(0.8*leeftijd)
Vrouwen:
209-(0.7*leeftijd)
·
Bepaling van de anaėrobe
drempel
Daalt bij het slechter worden van conditie! Over het
algemeen is de hartslag bij de anaėrobe drempel voor een
getraind persoon ±175 ( met een variatie tussen 150
- 190).
Via een test
Methode 1: hardlopers 1 uur
hardlopen in een constant tempo.
De gemiddelde hartslag is dan de anaėrobe drempel. Er dient in een
constant tempo worden gelopen. Dus er mag geen tempoverval plaats
vinden.. Methode 1: wielrenners 1,5 uur
fietsen in een constant tempo. Omstandigheden: een min of meer verkeersvrij parkoers en niet
veel wind.
De gemiddelde hartslag is dan de anaėrobe drempel. Er dient in een
constant tempo worden gefietst. Dus er mag geen tempoverval plaats
vinden..
Methode 2: Met lactaatbepaling met behulp van
bloedprikken.
Omdat de hartslag gekoppeld is aan de productie van lactaat (melkzuur)
en zo ook het melkzuurgehalte sterk stijgt bij het overschrijden van de
anaėrobe drempel, kan deze drempel ook bepaald worden door
lactaatbepaling. Deze manier van bepaling moet op professionele wijze
gebeuren. Voor meer informatie:
Conditietesten.nl. Methode 3: hardlopers Test van
Conconi
Voor het uitvoeren van deze hardlooptest verwijs ik naar een andere
pagina: Test van Conconi.
Methode 3: wielrenners Test van Conconi
Voor het uitvoeren van deze wielrentest verwijs ik naar een andere
website Test van
Conconi.
Opgepast: deze test wordt
tegenwoordig gezien als minder betrouwbaar.
Via berekening(minder
betrouwbaar)
Methode 1: Aan de hand van de
maximale hartslag
Neem 91% van de maximale hartslag.
Voorbeeld: maximale hartslag 188 dan is de
anaėrobe drempel hartslag 171. Methode 2: hardlopers Aan de hand van de huidige 10km tijd gelopen tijdens
een wedstrijd. Er dient wel in een constant tempo gelopen worden. Dus er
mag geen tempoverval plaats vinden. De hartslag waarbij deze inspanning
wordt geleverd is 103% van het omslagpunt.
Bepaling trainingstempo's aan de hand van de hartslagwaarden:
·
Aan de hand van anaėrobe
drempel (de meest gebruikte methode)
De verschillende trainingstempo's zijn een
bepaald percentage van de anaėrobe drempel. Het
voorbeeld is voor iemand met een drempel van 175.
Voorbeeld
Ondergrens
Bovengrens
Hersteltraining.
60%
105
75%
131
Extensieve
Duurtraining.
75%
131
85%
149
Intensieve
Duurtraining.
85%
149
95%
166
Extensieve Interval.
95%
166
100%
175
Intensieve Interval.
100%
175
en hoger
Rekenmachine
·
Aan de hand van maximale
hartfrequentie
Uitgaan van de maximale hartfrequentie zijn er vier
verschillende zones. Het voorbeeld is voor iemand met een
van maximale hartslag van180.
Zo'n iemand heeft dan een anaėrobe drempel van 164 (91%
van 180).
Voorbeeld
Ondergrens
Bovengrens
Gewichtverlies: vetverbranding.
55%
99
65%
117
Fitness zone: algemeen conditieniveau.
65%
117
80%
144
Aėrobe zone: gezond hart.
80%
144
90%
162
Anaėrobe zone: uitputting.
90%
162
100%
180
Rekenmachine
·
Aan de hand van de
maximale en rusthartslag: Karvonen formule
Berekening via de Karvonen formule:
percentage % = ((max. hartslag - rust hartslag )*percentage/100)
+ rust hartslag
·
Het voorbeeld is voor iemand met een van maximale
hartslag van180
en een rusthartslag van 60.
Zo 'n iemand heeft dan een anaėrobe drempel van 164 (91%
van 180).
·
Het percentage van Karvonen is ongeveer 10% hoger dan
die van de max. zuurstofopname (VO2Max). Dus Karvonen 75%
komt overeen met 65% van VO2Max.
Voorbeeld
Ondergrens
Bovengrens
Hersteltraining.
45%
114
60%
132
Gemakkelijk.
60%
132
70%
144
Gemiddeld.
70%
144
80%
156
Anaėrobe
drempeltraining.
80%
156
90%
168
VO2max.
90%
168
100%
180
Rekenmachine
Tot besluit enkele opmerkingen
·
Voor zwemmen, wandelen, afvallen met een
hartslagmeter en hartslagmeter informatie:
Hartslagmetertraining.nl.
·
Na verloop van tijd gaat je conditie dus vooruit (of
eventueel achteruit als je het niet goed doet). De
hartfrequentie van de anaėrobe drempel en rusthartslag
moeten dan wel worden bijgesteld.
·
Na een trainingsperiode (vooral met veel duurtraining)
gaat de rusthartfrequentie omlaag en hartfrequentie van
de anaėrobe drempel omhoog.
·
De rusthartfrequentie, de anaėrobe drempel (het
omslagpunt) en de max. hartslag gaan lineaire naar
beneden bij het ouder worden.
·
Als de rusthartslag enkele dagen 10 of meer slagen
hoger is dan normaal betekent dat het herstel onvoldoende
is. Train dan niet, of doe anders een hersteltraining.
·
Na je dertigste neem de maximale
hartslag ongeveer één slag per jaar af. Bij degene die
jarenlang redelijk hard blijven doortrainen daalt deze
nauwelijks.
·
Voor elke sport geldt een andere maximale
hartfrequentie. Dit komt onder andere omdat er bij iedere sport het
aantal gebruikte en de inspanning van de spieren weer anders is.
·
Als je tijdens de training je hartslag maar moeizaam
omhoog krijgt ben je nog niet voldoende hersteld.
Daarentegen is een hoge hartslag zonder
dat er verzuring optreed een goed teken.
·
Uitwendige factoren op de hartfrequentie.
Een hoge hartslag tijdens de training betekent niet
altijd dat er te hard getraind wordt, maar kan ook komen
door een hoge omgevingstemperatuur of
luchtvochtigheidsgraad. Door de veranderde
warmteregulatie in het lichaam (door o.a. vochtverlies)
kan de hartslag 10 tot 15 hartslagen hoger zijn. In het
algemeen zijn temperaturen tot 20ŗ Celsius gunstig voor
duurinspanningen. Daarboven niet. Door regelmatig te
trainen bij hogere temperaturen raakt het lichaam beter
ingesteld, waardoor het prestatieverval minder zal zijn
·
De aėrobe drempel hartslag is ongeveer 75% van de
anaėrobe drempel. Dus iemand met een anaėrobe drempel
van 175 heeft
aėrobe hartslag van ±131.
·
Omdat bovenstaande berekeningen/methodes toch niet voor
iedereen (voor 5% van de bevolking klopt het niet: een afwijking van 10
slagen is mogelijk) gelden, moeten de verschillende hartfrequenties
eventueel aangepast worden.
·
Tenslotte is het ook belangrijk dat je op je gevoel
traint. Zo worden inspanningen tegen de anaėrobe drempel
aan als middelmatig ervaren.